ماليات يكي از مهمترين ابزارهاي دولت براي كسب درآمد و از آن مهمتر براي تنظيم سياستهاي اقتصادي بخش عمومي است. اما ماليات انواع مختلفي دارد كه يكي از مهمترين آنها ماليات تكليفي يا (Withholding taxes) است كه به اختصار به آن WHT نيز گفته ميشود. تقريبا اكثر قريب به اتفاق شركتها، كسبوكارها و افراد حقيقي با بحث ماليات تكليفي روبرو هستند.
اما در بسياري از مواقع متاسفانه موديان مالياتي اطلاع چنداني از نحوهي محاسبه و پرداخت آن ندارند. اما ماليات تكليفي چيست؟ انواع آن كدام است و چه تفاوتي با ماليات بر عملكرد دارد؟
ماليات تكليفي چيست و چه كساني موظف به پرداخت آن هستند؟
ماليات تكليفي همانطور كه از نام آن مشخص است، مالياتي است كه براساس آن اشخاص حقيقي يا حقوقي بايد وظايفي را انجام دهند و مالياتي را پرداخت كنند.ماليات تكليفي بخشي از ماليات بر درآمد اشخاص محسوب ميشود.
با اين تفاوت كه براساس مواد قانوني مختلف اشخاصي كه پرداختكننده وجوه هستند، وظيفه كسر و پرداخت اين نوع ماليات را بر عهده دارند. در واقع اين افراد اگرچه خود پرداختكننده اصلي ماليات نيستند، اما بايد اين نوع ماليات را از وجوه پرداختي محاسبه، كسر و به سازمان امور مالياتي پراخت كنند.
در اين جا به دو گروه از اشخاص روبرو هستيم كه يكي از آنها معمولا دريافت كننده خدمت و ديگري ارائهدهنده خدمت هستند. براي نمونه فرض كنيد كه شما به عنوان پيمانكار براي يك كارفرما در پروژه خاصي مشغول به فعاليت هستيد و در قبال ارائه خدمات، مبلغي نيز به عنوان دستمزد دريافت ميكنيد كه همان درآمد شما است.در اينجا كارفرما به عنوان پرداختكننده وجوه به شما؛ وظيفه دارد كه ماليات را از درآمد شما كسر و به سازمان امور مالياتي پرداخت كند.
در بحث ماليات تكليفي حقوق و رابطه كارگر و كارفرما نيز با چنين موضوعي روبرو هستيم كه در آن كارفرما ماليات تكليفي را از كارگر كسر و آن را به سازمان امور مالياتي پرداخت ميكند.
انواع ماليات تكليفي كدامند؟
ماليات تكليفي انواع مختلفي دارد كه هر كدام مربوط به موضوع و گروه خاصي هستند. اما مهمترين آنها بحث ماليات تكليفي اجاره است كه بسياري از كسبوكارها درگير آن هستند. در ادامه به ليستي از مهمترين انواع ماليات تكليفي اشاره ميكنيم.
ماليات تكليفي اجاره
موضوع تبصره 9 ماده 53 قانون مالياتهاي مستقيم كه براساس آن مستاجر ميزان ماليات تكليفي را محاسبه، كسر و به سازمان امور مالياتي پرداخت ميكند.
ماليات تكليفي حقوق
موضوع مواد 85 و 86 قانون مالياتهاي مستقيم كه براساس آن پرداختكنندگان حقوق بايد ماليات تكليفي را از حقوق پرداختي كسر و پرداخت كنند.
ماليات تكليفي مضاربه
موضوع ماده 102 قانون مالياتهاي مستقيم كه براساس آن عامل يا همان مضارب بايد ماليات سهم صاحب سرمايه را نيز كسر و پرداخت كند.
ماليات تكليفي اشخاص حقوقي خارجي و موسسات مقيم خارج: موضوع ماده 103 قانون مالياتهاي مستقيم كه طبق آن پرداختكنندگان وجوه وظيفه دارند كه ماليات تكليفي را از مبالغ پرداخت شده كسر و به سازمان پرداخت كنند.
اگر سوال مالياتي داريد ميتوانيد با مراجعه به صفحه مشاوره مالياتي سوالات تخصصي خود را از مؤسسه بپرسيد.
ماليات تكليفي حقالوكاله
موضوع ماده 103 قانون مالياتهاي مستقيم كه به همين ترتيب به بحث ماليات حقالوكاله اشاره دارد.
ميتوان به موارد بالا انواع ديگري از ماليات تكليفي را اضافه كرد. با اين حال، مهمترين آنها بحث ماليات تكليفي اجاره املاك و حقوق است.جريمه عدم پرداخت ماليات تكليفي چقدر است؟ معمولا سهلانگاري و كوتاهي در انجام وظايف مالي و مالياتي، در برخي مواقع موديان را با جرايم بسيار سنگين مالياتي روبرو ميكند.
ماليات تكليفي نيز از اين قاعده مستثني نيست و در صورت عدم پرداخت، جرايمي براي آن در نظر گرفته شده است. عدم پرداخت ماليات تكليفي مشمول جرايم ماده 199 قانون مالياتهاي مستقيم ميشود.
اين ماده قانوني به طور مشخص به جرايم عدم كسر و ايصال ماليات موديان ديگر توسط اشخاص حقيقي و حقوقي اشاره دارد و ميگويد:
هر شخص حقيقي يا حقوقي كه به موجب مقررات اين قانون مكلف به كسر و ايصال ماليات موديان ديگر است در صورت تخلف از انجام وظايف مقرره علاوه بر مسئوليت تضامني كه با مودي در پرداخت ماليات خواهد داشت؛ مشمول جريمهاي معادل 10 درصد ماليات پرداخت نشده در موعد مقرر و 2.5 درصد ماليات به ازاي هر ماه نسبت به مدت تاخير از سررسيد پرداخت خواهد بود.
اين ماده قانوني در ادامه ميافزايد:
چنانچه ماليات توسط دريافتكننده وجوه پرداخت شود، در اين صورت جريمه 2.5 درصدي موضوع اين ماده تا تاريخ پرداخت ماليات توسط مودي مزبور از مكلفين به كسر و ايصال ماليات، مطالبه و وصول خواهد شد.
نكته مهم در مورد جريمه ماليات تكليفي اين است كه فرض سازمان امور مالياتي پرداخت كردن اين نوع ماليات توسط فرد واسطه است.
براي نمونه شما نميتواند با اين پيشفرض كه مثلا موجر ماليات تكليفي را پرداخت نكرده، از پرداخت اين نوع ماليات خودداري كنيد.
تفاوت ماليات تكليفي با ماليات بر عملكرد چيست؟
در بسياري از مواقع موديان از تفاوت ماليات تكليفي و ماليات بر عملكرد سوال ميپرسند و معمولا آنها را به جاي هم اشتباه ميگيرند. ماليات عملكرد همان مالياتي است كه از سود خالص اشخاص حقيقي و حقوقي گرفته ميشود.در واقع شما با يك محاسبه مشخص ميكنيد كه در طول سال چه ميزان درآمد و هزينه داشتهايد كه اين دو از هم كسر شده و در نهايت به سود ميرسيد.
هر ميزان كه سود داشته باشيد ضرب در نرخ مشخص ميشود و براساس اظهارنامه مالياتي در يك سال مالي به سازمان امور مالياتي اعلام و پرداخت ميشود.اين نرخ براي اشخاص حقوقي 25 درصد و اشخاص حقيقي هم به شكل پلكاني است كه همان نرخ ماده 131 قانون مالياتهاي مستقيم است.
يعني تا 500 ميليون ريال 15 درصد، 500 ميليون ريال 20 درصد و هر مقدار باقي ماند ضرب در 25 درصد ميشود.بنابراين ماليات بر عملكرد يعني شما چه مقدار سود كردهايد و سپس اين مقدار ضرب در نرخ مشخص ميشود. اما ماليات تكليفي يعني شما تكليفي داريد كه بايد آن را انجام دهيد.
همانند همان تبصره 9 ماده 53 قانون مالياتهاي مستقيم كه به ماليات تكليفي اجاره املاك اشاره دارد.نكات مهم محاسبه و پرداخت ماليات تكليفيدر خصوص ميزان و درصد ماليات تكليفي، بايد گفت كه حد و ميزان مشخصي وجود ندارد.
چرا كه انواع مختلف ماليات تكليفي داريم كه قانونگذار براي هر كدام از آنها ميزان مشخصي را براي اشخاص حقيقي و حقوقي تعيين كرده است.براي پرداخت ماليات تكليفي بايدبه نزديكترين شعبه سازمان امور مالياتي مراجعه و نسبت به دريافت فيش مربوطه اقدام كنيد.با اين حال، اين سازمان تلاش ميكند كه پرداخت ماليات تكليفي را نيز از طريق سامانههاي آنلاين پيش ببرد كه براي نمونه ميتوان به سامانه ماليات تكليفي پزشكان اشاره كرد.
جمع بندي
يكي از نكات مهم در محاسبه و پرداخت ماليات تكليفي توجه به قوانين، مقررات و بخشنامههاي جديد سازمان امور مالياتي است كه گاه از جانب حسابداران و حتي مديران مالي سازمانها مورد مغفول واقع ميشود. ضمن آنكه محاسبه و برآورد دقيق اين نوع ماليات نيز نياز به دقت و محاسبات ويژهاي دارد. اگر تجربهاي در زمينهي ماليات تكليفي داريد در قسمت كامنتها با ما به اشتراك بگذاريد.
برچسب:
،
ادامه مطلب
بازدید: