ماليات

ماليات به پرداخت بلاعوضي گفته مي‌شود كه دولت به‌منظور ارائه خدمات به شهروندان، مهياكردن تجهيزات نيرو دفاعي و جبران بخشي از هزينه‌هاي دولت، وضع مي‌كند. ماليات به دو دسته مستقيم كه شامل ماليات بر درآمد و ماليات بر دارايي است و غيرمستقيم (ماليات بر مصرف، فروش و ماليات بر واردات) تقسيم مي‌شود. ماليات بر دارايي نوعي ماليات مستقيم است كه بر اساس ثروت و دارايي مالك تعيين مي‌شود.
در اين مقاله قصد داريم شما را با ماليات و هر آنچه كه لازم است درباره آن بدانيد، آشنا كنيم. همچنين مي‌خواهيم پاسخ سوال ماليات بر دارايي چيست؟ را براي شما شرح دهيم پس تا پايان اين مقاله با آقاي ماليات همراه باشيد.

چه گروه‌هايي مشمول ماليات بر دارايي مي‌شوند؟اين نوع ماليات در سال 1366 بر اساس قانون براي پنج گروه زير در نظر گرفته شد:
ماليات بر ارثماليات حق تمبرماليات بر زمين‌هاي بايرماليات سالانه املاكماليات مستغلات مسكوني خالي ماندهبا توجه به اصلاحاتي كه در سال 1380 بر روي قانون ذكرشده انجام گرفت، ماليات ساليانه املاك، ماليات بر زمين‌هاي باير و ماليات مستغلات مسكوني خالي مانده برداشته شد.

ماليات املاك

ماليات املاك نوعي ماليات مستقيم است كه شامل درآمد به‌دست آمده از ملك شخصي مي‌شود. اين ماليات شامل ماليات بر مستغلات خالي، ماليات بر اجاره املاك، سرقفلي‌ها و ماليات نقل و انتقالات املاك مي‌شود.

1. ماليات اجاره بر املاك و مستغلاتماليات اجاره املاك، به درآمدي كه افراد حقوقي و حقيقي از طريق اجاره املاك خود كسب مي‌كنند، تعلق مي‌گيرد. اين ماليات با توجه به كل مال دريافتي (نقدي و غيرنقدي) بعد از كسر بيست و پنج درصد از استهلاك، هزينه‌ها و تعهدات مالك، وضع مي‌شود.

2. ماليات بر نقل و انتقال املاكماليات نقل و انتقال املاك براي معاملاتي در نظر گرفته مي‌شود كه شخص حقوقي يا حقيقي بعد از واگذاركردن حقوق مرتبط با املاك خود و بعد از كسر معافيت‌هاي تعيين شده در قانون ماليات‌هاي مستقيم با توجه به ارزش معاملاتي پرداخت مي‌كند. حال كه با مفهوم ماليات املاك آشنا شديد.

3. ماليات بر خانه‌هاي خاليبا توجه به ماده 54 مكرر اصلاحي قانون ماليات‌هاي مستقيم مصوب 05/09/1399 املاك داراي شرايط زير مشمول اين قانون مي‌شوند:
اگر ملك مسكوني خالي باشد مشمول پرداخت ماليات خواهد شد، پس واحدهاي اداري و تجاري مشمول اين ماليات نمي‌شوند. ملك خالي در شهري قرار داشته باشد كه بالاي صد هزار نفر جمعيت دارد. بايد توجه داشته باشيد افرادي كه در روستا و شهرهايي با جمعيت كمتر از يكصدهزار نفر زندگي مي‌كنند، اگر منزل مسكوني آن‌ها در سامانه املاك و مستغلات كشور ثبت‌نشده باشد، مشمول اين ماليات قرار مي‌گيرند. به‌همين منظور بايد اين افراد در سامانه املاك و مستغلات ثبت‌نام كنند تا مشمول جريمه و ماليات قرار نگيرند.منزل مسكوني كه بيشتر از 120 روز ساكن نداشته باشد.

منزل‌هاي نوساز نبايد به مدت 120روز خالي باشند و اگر تغيير مالكيت پيدا كنند، همين مدت نيز براي مالك جديد در نظر گرفته مي‌شود.منزل‌هاي نوساز نبايد بيشتر از يك سال از صدور گواهي پايان عمليات، خالي بمانند.منزل‌هاي نوسازي كه شامل پروژه‌هاي انبوه‌سازي بوده نيز نبايد بيشتر از 18 ماه از صدور گواهي پايان عمليات، خالي بمانند. اگر تعداد خانه‌هاي موجود در شهرهاي با جمعيت بالاي يكصد هزار نفر، با توجه به آمار مركز ايران به ميزان (1.25) برابر افراد خانواده‌هاي ساكن در اين شهر باشد، مشمول اين ماليات قرار خواهند گرفت.نقل و انتقال املاك تجاري چگونه صورت مي‌گيرد؟حق سرقفلي و انتقال املاك تجاري به ميزان دو درصد مبلغ دريافتي مالك است. به‌طور كلي ميزان ارزش معاملاتي ملك را كميسيون تقويم املاك براساس 2 درصد از ميانگين قيمت روز و عواملي مانند اسكلت، طول عمر، موقعيت مكاني بنا و غيره تعيين مي‌كند. فروشنده بايد در هنگام انجام نقل و انتقالات در دفترخانه، مبلغي به‌ميزان 5 درصد از ارزش معاملاتي ملك خود را به‌عنوان ماليات پرداخت كند.
چه املاكي مشمول معاف از ماليات نقل و انتقال املاك مي‌شوند؟ املاكي كه با توجه به ماده 34 قانون ثبت و اصلاحات ،پس ‌از انجام معامله در اختيار دولت قراربگيرند‌.درصورتي‌كه ملك موردنظر آثار ملي كشور ايران باشد و به سازمان ميراث فرهنگي منتقل شود. اما اگر انتقال صورت نگيرد و ملك در دست شخص باقي‌ بماند، فقط از پرداخت 50 درصد از ماليات معاف مي‌شود.اگر واحدهاي مسكوني از طرف شركت تعاوني مسكن به فرد واگذار شود، مشمول ماليات نمي‌شوند.اگر ملك به شكل بلاعوض و رايگان واگذار گردد، شخص واگذاركننده مشمول پرداخت ماليات نخواهد بود. لازم به ذكر است كه شخص انتقال گيرنده بايد به ميزان ارزش معاملاتي ملك ماليات پرداخت كند كه به آن ماليات بر درآمد اتفاقي گفته مي‌شود.

ماليات بر ارث

ماليات بر ارث نيز يك ماليات مستقيم است كه بر دارايي‌هاي فرد فوت‌شده وضع مي‌شود. بعد از فوت شخص، دارايي‌ها، اموال منقول و غيرمنقول به‌جامانده بين وراث تقسيم خواهد شد. ماليات ذكرشده با توجه به سهم هركس به ميزان نزديكي شخص با فرد متوفي، تعيين مي‌شود. كه شخص ملزم به پرداخت آن است.

اگر وراث از پرداخت ماليات بر ارث خودداري كنند، قادر نخواهند بود از اموال منقول و غيرمنقول فرد متوفي استفاده كنند و هيچ‌گونه حق مالكيتي بر آن نيز نخواهند داشت. ماليت بر ارث در سال 1316به تصويب رسيده است و از گذشته‌هاي بسيار دور در كشور ايران توجه زيادي به آن شده است.

چه عواملي تعيين‌كننده ميزان ماليات بر ارث است؟

مهم‌ترين مورد تاثير گذار در تعيين ميزان ارث، ميزان نزديكي شخص با متوفي است. هرچقدر نسبت خويشاوندي دورتر باشد، شخص بايد ماليات بيشتري بپردازد و برعكس. به‌طور كلي وراث به سه‌طبقه تقسيم مي‌شوند:

1.  وراث دسته اول: پدر، مادر، زن، شوهر، نوه و فرزند
2.  وراث دسته دوم: برادر، خواهر، اجداد و فرزندان آن‌ها
3. وراث دسته سوم: دايي، خاله، عمو، عمه و فرزندان آن‌ها

ميزان ماليات بر ارث براي وراث دسته اول چگونه تعيين مي‌شود؟

با توجه به ميزان مبلغ ارث، ابتدا سه ميليون از ميزان ماليات كسر مي‌شود. مثلا اگر ميزان دارايي متوفي پنج ميليون باشد، بايد به ميزان پنج درصد ماليات پرداخت كنند.

• اگر مبلغ آن پنج‌ تا بيست ميليون باشد، ميزان ماليات پرداختي به 15 درصد مي‌رسد.
• ميزان دارايي متوفي بين بيست ‌تا پنجاه ميليون باشد به ميزان بيست‌وپنج درصد دارايي بايد ماليات پرداخت شود.
• اگر ميزان پول باقيمانده بيشتر از پنجاه ميليون باشد، بايد سي‌وپنج درصد ماليات را پرداخت كند.
• اگر هريك از وارثين معلول باشند و يا قادر به انجام كار نباشند، مبلغ پنج ميليون تومان ازميزان ماليات وضع‌شده، كسر مي‌شود.

ماليات بر ارث براي دسته دوم چگونه درنظر گرفته مي‌شود؟

• طبق قانون اگر ميزان دارايي شخص متوفي پنج ميليون تومان باشد، وارثين درجه دوم بايد پانزده درصد دارايي را به‌عنوان ماليات پرداخت كنند.
• اگر بين پنج‌تا بيست ميليون باشد، بيست‌وپنج درصد مبلغ مذكور را بايد پرداخت نمايند.
• درصورتي‌كه ميزان اندوخته متوفي بين بيست ‌تا پنجاه ميليون باشد، وارث بايد سي‌وپنج درصد آن را به‌صورت ماليات بر ارث به دولت بپردازد.
• اگر وارث بيشتر از پنجاه ميليون دارايي سهمش باشد، بايد چهل‌وپنج درصد از ارثيه خود را به دولت بپردازد.

وارثين دسته سوم

• هنگامي‌كه ميزان ارثيه پنج ميليون باشد، بايد سي‌وپنج درصد مبلغ مذكور را پرداخت نمايند.
• اگر مبلغ دارايي بين پنج تا بيست ميليون باشد، بايد چهل‌وپنج درصد آن را بپردازند.
• در صورتي كه مبلغ دارايي بين بيست ميليون تا پنجاه ميليون باشد، پنجاه‌وپنج درصد از آن را بايد به‌دولت بپردازند.
• براي مبلغ دارايي بيشتر از پنجاه ميليون، بايد به‌ميزان شصت‌و‌پنج درصد از دارايي خود را به‌عنوان ماليات بر ارث پرداخت كنند.

ميزان ماليات بر ارث مغازه چقدر است؟

طبق قوانين جديد ميزان ماليات بر ارث متوفي پس از سال 1395 به مقدار سه درصد قيمت مغازه بعد از بازديد توسط كارشناس اداره ماليات تعيين مي‌شود. طبق اين قانون براي لوازم موجود درمغازه نيز به‌اندازه سه درصد ماليات در نظرگرفته مي‌شود كه در صورت عدم پرداخت جريمه نقدي وضع خواهد شد.

ماليات بر ارث خودرو چه قدر است؟

بر اساس قانون ماليات پرداختي خودرو بعد از بازديد كارشناس سازمان ماليات و تعيين كردن ارزش خودرو، 2 درصد از مبلغ خودرو به‌عنوان ماليات بايد پرداخت شود كه فقط براي افراد دسته اول اين ميزان درنظر گرفته مي‌شود. براي افراد دسته دوم باتوجه به مبلغ خودرو، ميزان 4 درصد از مبلغ آن را بايد به‌عنوان ماليات بر ارث به دولت پرداخت شود.

معافيت ماليات بر ارث به چه اموالي تعلق مي‌گيرد؟

1. اموال شهداي انقلاب اگر به خانواده درجه‌يك و دو تعلق بگيرد، معاف از ماليات خواهد شد. 2. لوازم‌خانگي و وسايل زندگي شخص نيز مشمول ماليات نخواهد شد. 3. از موارد ديگر معافيت ماليات بر ارث مي‌توان به پول بازنشستگي، پس‌انداز، كارت پايان خدمت، خسارت اخراج، مرخصي استحقاقي استفاده‌نشده، خسارت فوت، بيمه عمر و غيره اشاره كرد.

ماليات حق تمبر

يكي ديگر از ماليات‌هايي كه دولت از مردم دريافت مي‌كند، حق تمبر مالياتي است كه مستقيما براي اسناد اوراق بهادار از شخص متقاضي براي باطل كردن تمبر گرفته مي‌شود. لزوم صدور پروانه كسب براي هر شخص، پرداخت حق تمبر بر اساس بند11 ماده46 است كه مبلغي به ميزان يكصدهزار ريال براي صدور پروانه كسب و مبلغ پنجاه‌هزار ريال براي تجديد كسب در نظر گرفته‌شده است.

ميزان مبلغ پرداختي به‌وسيله مسئول انجام اين كار در اختيار شما گذاشته مي‌شود و بايد آن را از طريق بانك ملي به‌حساب خزانه دولت واريز كنيد. اين ماليات براي رسميت اسنادي است كه براي صدور برخي از اسناد مانند اوراق و مدارك، باطل نمودن تمبر، سندها و غيره از شخص مؤدي (پرداخت‌كننده ماليات) گرفته مي‌شود.

كلام آخر

در اين مقاله سعي كرديم به پاسخ سوال «ماليات بر دارايي چيست؟» بپردازيم و همچنين نكات مهمي كه لازم است بدانيد را براي شما ذكر كرديم. همان‌گونه كه ذكر شد، ماليات از مهم‌ترين راه‌هاي كسب درآمد دولت است كه افراد جامعه براي تامين هزينه‌هاي عمومي دولت پرداخت مي‌كنند.

ماليات بر دارايي نوعي ماليات مستقيم است كه به دودسته ديگر تقسيم مي‌شود و ماليات بر ارث مهم‌ترين نوع ماليات بر دارايي است. بايد توجه داشته باشيد در صورت عدم پرداخت ماليات مشمول جريمه خواهيد بود. اگر هنوز نسبت به مفهوم و انواع ماليات بر دارايي سوال داريد در قسمت كامنت‌ها از مشاورين ما بپرسيد.