ماليات

ماليات مبلغي است كه افراد و موسسات براي تامين بخشي از هزينه‌ها و تحقق برخي از اهداف دولت به آن مي‌پردازند و معمولا متناسب با ميزان درآمد و يا ثروت آن‌ها تعيين مي‌گردد. ماليات‌ها به عنوان منبع مهم درآمدي دولت‌ها و يكي از باثبات ترين آن‌ها به حساب مي آيند، و همچنين يكي از مهم‌ترين ابزارهاي سياستي دولت نيز محسوب مي شوند و مي تواند در اجراي عدالت اجتماعي، تشويق سرمايه‌گذاري و كاهش حجم اقتصاد پنهان مؤثر باشند. سياست بهينه مالياتي علاوه بر افزايش درآمد مالياتي دولت، بر تمام افراد يك جامعه تاثير مي‌گذارد.

در هر كشوري نقش ماليات به عنوان يكي از ابزارهاي اصلي دولت در مديريت اقتصاد بسيار مهم است. به گونه اي كه امروزه در كشورهاي صنعتي، بهبود و توسعه، كارايي و اثربخشي روش‌هاي اظهار و مطالبه ماليات، از اهميت زيادي برخوردار است. اهداف ديگر اخذ ماليات، حفظ ثبات ارز، بيان سياست هاي عمومي در مورد توزيع ثروت، يارانه به صنايع خاص يا گروه‌هاي جمعيتي يا جداسازي هزينه‌هاي برخي مزايا مانند بزرگراه‌ها يا تامين اجتماعي است. از نظر اقتصادي، ماليات ثروت را از خانوارها يا مشاغل به دولت منتقل مي‌كند.

اين امر داراي تأثيراتي است كه همزمان مي‌تواند رشد اقتصادي و رفاه اقتصادي را افزايش يا كاهش دهد. در نتيجه، ماليات يك موضوع بسيار پيچيده اي است. ماليات‌ها به انواع مختلف ماليات مستقيم و غيرمستقيم كه عمده‌ترين نـوع طبقه‌بندي در آمارهاي دولتي در سطح بين‌المللي و در ساختار بودجه كشور هستند تقسيم مي‌شوند. ما در ادامه اي مقاله از آقاي ماليات قصد داريم شما را با مفهوم ماليات چيست؟ انواع مختلف ماليات‌هاي مستقيم و غير مستقيم مثل ماليات بر دارايي، ماليات بر در آمد، ماليات بر مصرف، ماليات بر ارزش افزوده و ماليات بر عوارض گمركي و غيره آشنا كنيم پس همراه ما باشيد.

انواع ماليات در ايران

در ادبيات امور مالي عمومي، ماليات‌ها بر اساس اينكه چه كسي هزينه آن را پرداخت مي‌كند (چه كسي بار نهايي آن را تحمل مي‌كند) به دو گروه ماليات مستقيم و ماليات غير مستقيم طبقه بندي مي شوند.معمولاً گفته مي‌شود ماليات مستقيم مالياتي است كه بايد مستقيماً توسط شخص حقيقي يا حقوقي به دولت پرداخت شود. در واقع ماليات دهنده نمي‌تواند بار پرداخت ماليات را به شخص ديگري منتقل كند، در حالي كه در ماليات غيرمستقيم اين امكان وجود دارد. ماليات‌هاي مستقيم معمولاً بر مبناي توانايي پرداخت ماليات دهندگان بر اساس درآمد يا ثروت خالص است و ماليات غير مستقيم بر توليد يا مصرف كالاها و خدمات يا معاملات اخذ مي‌شود. اگر مي‌خواهيد از معافيت‌هاي مالياتي با خبر شويد و يا از پرداخت جرايم سنگين مالياتي به دور باشيد، پيشنهاد مي‌كنم با مراجعه به صفحه مشاوره مالياتي از مجرب ترين مشاوران مالياتي ما استفاده كنيد.

ماليات‌هاي مستقيم چيست؟

ماليات‌هاي مستقيم، ماليات‌هايي هستند كه مستقيم از درآمد و دارايي اشخاص اخذ مي‌شود. اين نوع از ماليات‌ها متناسب با درآمد اشخاص حقيقي و حقوقي وصول مي‌شود. ماليات بر دارايي و ماليات بر در آمد از انواع ماليات‌هاي مستقيم مي‌باشند. مثلاً چنانچه شما يك فروشگاه اينترنتي داشته باشيد، برگ تشخيص ماليات، مستقيماً به نام شما صادر مي‌شود. ماليات‌هاي مستقيم از درآمد يا دارايي افراد اخذ مي‌شود كه به دو زير شاخه كلي ماليات بر درآمد و ماليات بردارايي تقسيم مي‌شود.

ماليات بر درآمد شامل ماليات بر درآمد بر املاك، ماليات بر درآمد اجاره املاك، ماليات بر درآمد كشاورزي، ماليات حقوق، ماليات مشاغل، ماليات بر درآمد اشخاص حقوقي، ماليات سكه و ماليات بر درآمد اتفاقي است. ماليات بر درآمد مشاغل هم شامل ماليات بر درآمد پزشكان، وكلا و صاحبين اصناف مي‌باشد و همچنين ماليات بر درآمد اتفاقي مثل جايزه‌اي كه شركت‌هاي خصوصي يا برنامه‌هاي تلويزيوني به مردم اهدا مي‌كنند. ماليات بر درآمد اشخاص حقوقي هم همان سودي كه شركت‌ها هر ساله عايدشان مي‌شود. اگر به يادگيري مباحث ماليات علاقه مند هستيد پيشنهاد مي‌كنم با مراجعه به صفحه آموزش ماليات از تخصصي ترين دوره‌هاي آموزش ماليات استفاده كنيد.

ماليات بر دارايي

اين ماليات به زبان ساده به دارايي هاي فرد تعلق دارد، بر اساس اين نوع ماليات كليه اشخاص نسبت بر هر املاك و اموالي كه دارند مشمول پرداخت ماليات مي‌شوند. ماليات بر دارايي همه حقوقي است كه يك شخص حقيقي يا حقوقي نسبت به اشيا، اموال، املاك و غيره دارد و به او اجازه تصرف مالكانه آن را مي‌دهد. ماليات بر دارايي شامل ماليات املاك، ماليات بر ارث، ماليات حق تمبر، ماليات بر خانه‌هاي خالي، ماليات بر اراضي باير است. طبق اصلاحات صورت گرفته در قانون بقيه مواردحذف شده و فقط دو مورد ماليات بر ارث و ماليات حق تمبر باقي مانده‌اند. ماليات بر ارث، ماليات بر حق تمبر، ماليات املاك، ماليات بر خانه‌هاي خالي نمونه‌هاي از ماليات بر دارايي هستند كه در ادامه به توضيح هريك از آن‌ها مي‌پردازيم. براي كسب اطلاعات بيشتر مقاله: ماليات بر درآمد اتفاقي را نيز مطالعه كنيد.

ماليات املاك

ماليات املاك از انواع ماليات مستقيم است كه انواع درآمدها حاصل از ملك را شامل مي‌شود. اين نوع ماليات، در طبقه‌بندي ماليات‌هاي مستقيم قرار گرفته و ماليات بر اجاره املاك، ماليات بر مستغلات خالي و نهايتآ ماليات نقل و انتقال املاك و سرقفلي را شامل مي‌شود.

ماليات بر خانه‌هاي خالي(ماليات مستغلات مسكوني خالي)

اين نوع از ماليات مستقيم به خانه‌هاي مسكوني خالي از سكنه تعلق مي‌گيريد. بر طبق اين قانون واحدهاي مسكوني واقع در شهرهاي زير يكصد هزار نفر جمعيت كه در هر سال مالياتي، در مجموع بيش از ۱۲۰ روز ساكن يا كاربر نداشته باشد به عنوان خانه خالي شناسايي شده و مشمول پرداخت ماليات مي‌شود. براي كسب اطلاعات بيشتر در مورد نحوه محاسبه ماليات خانه هاي خالي پيشنهاد مي كنيم مقاله ماليات بر خانه هاي خالي را نيز مطالعه كنيد.

ماليات بر ارثماليات بر ارث به زبان ساده يعني اگر پس از درگذشت شخصي، مالي از وي به وارثان برسد، اين دارايي مشمول پرداخت ماليات ميگردد. اما زماني سند به نام وراث صادر مي‌شود كه ماليات آن اموال را پرداخت كند. بنابراين اگر ورثه تصميم تقسيم ماترك به‌جا مانده از متوفي را داشته باشند، ابتدا بايد ماليات آن را بپردازند كه به اين ماليات، ماليات بر ارث گفته مي‌شود. اگر مي‌خواهيد اظهارنامه مالياتي رد كنيد به شما پيشنهاد مي‌كنم مقاله اظهارنامه مالياتي چيست را مطالعه كنيد.
ماليات حق تمبر (اوراق بهادار)يكي ديگر از انواع ماليات‌هاي مستقيم، ماليات حق تمبر است كه به صورت چسباندن تمبر بر اوراق و مدارك و به رسميت شناخته شدن آن‌ها اجرا مي‌شود.

در گذشته اين ماليات ها به صورت الصاق تمبر مالياتي پرداخت مي گرديد. لذا از قديم به آن “ماليات حق تمبر” مي‌گويند. اين ماليات‌ها در حال حاضر به صورت1. فيش بانكي 2. نقش تمبر بروي برگه 3.الصاق تمبر پرداخت مي‌گردد.
ماليات حق تمبر كه از طريق الصاق و ابطال تمبر بر اسناد و مدارك از مودي دريافت مي شود و مثال آن ماليات حق تمبري است كه روي برگ‌هاي چك هاي بانكي چاپ مي شود. ماليات حق تمبر خود دو نوع اوراقي و سهام شركت است. اوراقي همانند چك و سفته مانند ماليات هر برگ چك، 20 تومان و هر سفته، نيم در هزار است. سهام شركت ها، زمانيكه شركتي ثبت مي‌گردد، 2 ماه از تاريخ ثبت مي‌بايست ماليات حق تمبر آن پرداخت گردد كه به عنوان مثال، سرمايه ثبتي شركتي 100,000,000 ريال است. نيم در هزار اين مبلغ بايد به عنوان ماليات حق تمبر پرداخت گردد كه مي‌شود مبغ 50,000 ريال.
ماليات بر درآمدماليات بر درآمد يكي از منابع تامين مالي بودجه دولت است كه مطابق قانون بر درآمد به افراد حقيقي و حقوقي تعلق مي‌گيرد.يكي از مهمترين انواع ماليات در ايران هم ماليات بر درآمد است كه درآمد افراد و شركت‌ها را مبناي اخذ ماليات قرار مي‌دهد. اين ماليات معمولا به صورت درصدي از سود ماليات دهنده دريافت مي‌شود.

جمع بندي

يكي از نقش‌هاي كليدي ماليات، تامين هزينه‌هاي دولت مي‌باشد. نظام مالياتي كارآمد، نظام اقتصادي را در مقابل بسياري از خطرها بيمه مي‌كند. دانش مالياتى، آگاهى از قوانين، مقررات و بخشنامه‌هاى سازمان امور مالياتى و آگاهى مؤديان (ادا كننده ماليات) از دانش مالياتى باعث جلوگيرى از فساد و تضييع حقوق آنان خواهد شد. ما در اين مقاله به تعريف ماليات و انواع آن به صورت اجمالي و خلاصه پرداخته‌ايم تا شما با مفاهيم هر كدام به صورت كامل آشنا شويد. اگر مقاله ما را مطالعه كرديد، حتما نظراتتون را در مورد اين مقاله در قسمت كامنت‌ها با ما به اشتراك بگذاريد و اگر سوالي هم در اين زمينه داريد از مشاورين بپرسيد.