ماليات

ماليات انواع مختلفي دارد و پرداخت ماليات نقش بسيار مؤثري در آباداني يك كشور دارد. در حقيقت ماليات‌ها، يكي از منابع اصلي براي كسب درآمد دولت محسوب مي‌شوند. يكي از انواع ماليات‌ها، ماليات بر ارث است كه نوعي ماليات بر دارايي به شمار مي‌رود. اين نوع ماليات، بر دارايي‌ها و اموال باقي‌ مانده از افراد مختلف، وضع مي‌گردد. همان‌طور كه مي‌دانيد پس‌ از فوت يك فرد، تمامي اموال و دارايي‌هاي وي، ميان وراث، تقسيم خواهند شد.
با فوت هر شخص، اموال و دارايي هايي از او باقي مي ماند كه اصطلاحا “تركه” يا “ماترك” گفته مي شود. اگرچه وراث تمايل دارند كه هر چه سريع تر اموال باقيمانده را بين خودشان تقسيم كنند، اما آن ها حق دخل و تصرف در ماترك را ندارند مگر اينكه حقوق و ديوني كه به ماترك تعلق گرفته، از جمله “ماليات بر ارث” را پرداخت نمايند.
پس از تصفيه ديون، هر آنچه باقي مي ماند به اصطلاح “سهم الارث” ناميده مي‌گردد كه قابل تقسيم بين وراث مي‌باشد. ماليات بر ارث نوعي ماليات بر دارايي‌ها به شمار مي‌رود كه بر ماترك متوفي وضع مي‌گردد. وارثان به عنوان قائم مقام متوفي در امور مالي او موظفند ماليات بر ارث را پرداخت نمايند. در غير اينصورت نمي توانند مالكيت اموال و دارايي‌هاي به دست آمده را به خود يا شخص ثالث منتقل نمايند.
ما در اين مقاله از آقاي ماليات قصد داريم در مورد اينكه ماليات بر ارث چيست، ماليات بر ارث چگونه محاسبه مي‌شود، نحوه استعلام گواهي ماليات بر ارث، اموال و دارايي مشمول و غير مشمول ماليات بر ارث و طبقه بندي وراث صحبت كنيم پس همراه ما باشيد.

اموال و دارايي‌هاي مشمول ماليات بر ارث

كليه اموال و دارايي هاي به جاي مانده از متوفي در داخل يا خارج از ايران، مطابق ماده 17 قانون ماليات‌هاي مستقيم (اصلاحي 1394/04/31) مشمول ماليات بر ارث خواهد بود. اين اموال شامل حساب ها و سپرده هاي بانكي، اوراق مشاركت، و حتي سودهاي متعلق به آنها تا تاريخ انتقال به نام وراث ،كليه سهام ها و سهم الشركه و حق تقدم، حق الاختراع و حق الامتيازات از جمله امتياز آب، برق، گاز، خط تلفن ثابت، خط تلفن همراه، انواع وسايل نقيله موتوري اعم از زميني، هوايي، دريايي، كليه املاك با كاربري مسكوني، اداري، تجاري يا صنعتي مي باشد.

اگر به مباحث مالياتي علاقه مند هستيد، مي‌توانيد با مراجعه به صفحه آموزش ماليات مباحث تخصصي مالياتي از اساتيد برتر كشور را ياد بگيريد.

اموال غيرمشمول ماليات بر ارث

اموال و دارايي‌هاي غيرمشمول ماليات ارث شامل وجوه بازنشستگي متوفي و وظيفه و هم‌چنين پس‌انداز خدمت و مزاياي پايان خدمت است. از طرف ديگر، مطالبات مربوط به خسارت اخراج، بازخريد خدمت و مرخصي‌هاي استحقاقي استفاده‌ نشده از جمله اموال غيرمشمول ماليات ارث هستند.

بيمه‌هاي اجتماعي و وجوه پرداخت‌ شده توسط مؤسسات بيمه و يا بيمه‌گزار و كارفرما از جمله بيمه‌هاي عمر، خسارت فوت، ديه و غيره كه به‌ طور يك جا و يا مستمر به وارث پرداخت مي‌شود و اموالي كه به مؤسسات دولتي وقف شده‌اند نيز از جمله دارايي‌هاي غيرمشمول ماليات ارث هستند. اثاث منزل مسكوني و محل سكونت متوفي نيز مشمول ماليات ارث نيستند.

اگر به مبلغ ماليات خود اعتراض داريد و نمي‌دانيد مراحل آن از كجا شروع كنيد، پيشنهاد مي‌كنم مقاله اعتراض به برگ تشخيص مالياتي را مطالعه كنيد.

طبقه‌بندي وارث چيست؟

مطابق با ماده ۱۸ قانون ماليات‌هاي مستقيم، وراث قابل طبقه‌ بندي به ۳ دسته هستند. مطابق با اين ماده قانوني، وراث طبقه اول عبارت‌اند از: پدر، مادر، زن، شوهر، اولاد، اولاد اولاد فرد متوفي.
طبق اين قانون، وراث طبقه‌ ۲ شامل: اجداد متوفي، برادر وي، خواهر و اولاد آن‌ها است. مطابق با اين ماده قانوني، وراث طبقه سوم نيز عبارت‌اند از عمو، عمه، دايي، خاله و اولاد آن‌ها است.

براي مطالعه بيشتر مقاله: ماليات تكليفي چيست را نيز مطالعه كنيد.

نحوه محاسبه ماليات بر ارث چگونه است؟

در حال حاضر نرخ ماليات بر ارث براي انواع مختلف دارايي‌ها از قبيل ملك مسكوني، مغازه، خودرو، حساب بانكي و غيره متفاوت است. بر خلاف گذشته كه تعداد ورثه در تعيين مبلغ ماليات تاثيرگذار بود و براي هر ورثه نيز معافيتي در نظر گرفته ميشد، با اصلاح قانون براي اشخاص فوت شده از 1395/1/1 به بعد بدون در نظر گرفتن تعداد ورثه و هيچ گونه معافيت به نرخ هاي جداگانه محاسبه مي گردد.براي محاسبه ميزان ماليات ارث لازم است در ابتدا طبقه‌هاي وارثان در نظر گرفته شود.

لازم است اين نكته را در نظر داشته باشيد كه ميزان ماليات بر ارث وراث طبقه اول از سپرده‌هاي مجاز بانكي متوفي، ۳ درصد و از سهام بورسي وي 75 درصد است. ميزان ماليات بر ارث وراث اين طبقه از سهام غير بورسي فرد فوت‌ شده، ۶ درصد و نسبت به ساير اموال حق‌ الامتياز متوفي، ۱۰ درصد است. وراث اين طبقه نسبت به املاك متوفي ۷٫۵ درصد ارزش معاملاتي سهم‌ پرداخت ماليات دارند و حق واگذاري و سرقفلي آن‌ها ۳ درصد ارزش روز املاك با كاربري تجاري است.وراث طبقه اول هم‌چنين نسبت به وسايل نقليه فرد فوت‌ شده ۲ درصد، سهم‌ پرداخت ماليات دارند.

اين در حالي است كه وراث طبقه دوم نسبت به سپرده‌هاي مجاز بانكي متوفي، ۶ درصد سهم پرداخت ماليات دارند و ميزان ماليات ارث آن‌ها از سهام بورسي متوفي ۱٫۵ درصد است. وراث اين طبقه نسبت به سهام غير بورسي متوفي، ۱۲ درصد و نسبت به اموال حق‌الامتياز وي ۲۰ درصد سهم پرداخت ماليات دارند.
وارثان طبقه‌ دوم فرد متوفي، نسبت‌ به املاك وي ۱۵ درصد ارزش معاملاتي سهم‌ پرداخت ماليات دارند و ميزان ماليات ارث حق واگذاري و سرقفلي آن‌ها ۶ درصد است. افراد اين طبقه نسبت به وسائل نقليه متوفي، ۴ درصد سهم ماليات دارند.

وراث طبقه سوم فرد فوت‌ شده، نسبت‌ به سپرده‌هاي مجاز بانكي وي، ۱۲ درصد و نسبت‌ به سهام بورسي متوفي، ۳ درصد سهم ماليات ارث دارند. ميزان ماليات بر ارث وارثان اين طبقه از سهام غير بورسي متوفي، ۲۴ درصد است. به اين افراد، نسبت‌ به اموال حق‌الامتياز فوت‌ شده ۴۰ درصد ماليات ارث مي‌رسد. از املاك متوفي ۳۰ درصد ارزش معاملاتي سهم ماليات ارث به افراد طبقه سوم خواهد رسيد. هم‌چنين ميزان سهم ماليات بر ارث وراث اين طبقه از حق واگذاري و سرقفلي متوفي، ۱۲ درصد و از وسائل نقليه وي ۸ درصد است.

به‌ طور كلي مي‌توان گفت هر چه نسبت وارث مورد نظر با فرد فوت‌ شده نزديك‌تر باشد وي بايد ماليات بر ارث كم‌تري را پرداخت نمايد و به‌ همين‌ ترتيب هر چه نسبت ورثه از فرد فوت‌ شده، دورتر باشد ميزان ماليات بر ارث وي نيز بيشتر خواهد شد.

اگر در مورد نحوه محاسبه ماليات بر ارث سوال داريد، مي توانيد با مراجعه به صفحه مشاوره مالياتي سوالات خود را از مشاورين متخصص آقاي ماليات بپرسيد.

مهلت ارسال اظهارنامه ماليات بر ارث چه زماني است؟

مطابق با ماده ۲۶ قانون ماليات‌هاي مستقيم، وارث و يا وارثين متوفي يا ولي و يا امين و نماينده قانوني آن‌ها، بايد به‌ منظور كسر هزينه‌هاي دفن و كفن در حدود قواعد شرعي، ظرف مدت‌زمان يك‌سال پس‌ از تاريخ فوت متوفي اظهارنامه‌ ماليات بر ارث اي شامل تمامي اموال و دارايي‌هاي به‌ جا مانده از فرد فوت‌ شده با مشخص كردن ارزش روز، زمان فوت، تصريح مطالبات و بدهي‌هاي متوفي، مطابق با فرم و نمونه مخصوصي كه از طرف سازمان امور مالياتي كشور فراهم مي‌شود تسليم اين سازمان نمايند.
مطابق با قانون در صورتي‌ كه وراث تا مدت‌زمان تعيين‌ شده اين اظهارنامه را تسليم سازمان امور مالياتي نكنند به‌ صورت رسمي، جريمه‌اي شامل حال آن‌ها نخواهد شد. اما در چنين شرايطي، هزينه‌هاي كفن و دفن متوفي و هم‌چنين بدهي‌هاي وي از معافيت ماليات بر ارث خارج خواهند شد.

اگر مي‌خواهيد اظهارنامه مالياتي رد كنيد به شما پيشنهاد مي‌كنم مقاله اظهارنامه مالياتي چيست را مطالعه كنيد.

جمع‌بندي

ما در اين مقاله سعي كرديم به نكاتي در زمينه ماليات بر ارث اشاره كنيم. همان‌طور كه گفته شد ماليات بر ارث نوعي ماليات مستقيم است. قبل‌ از اين‌ كه اموال فرد متوفي در ميان وراث وي تقسيم شود لازم است تمامي بدهي‌هاي وي پرداخت گردد و از ميزان دارايي‌ها و اموال فرد فوت‌ شده، كسر گردد. از جمله اين بدهي‌ها مي‌توان به مهريه اشاره كرد و يا ماليات را نام برد. از جمله ماليات‌هايي كه بر عهده وارثان متوفي پس‌ از مرگ وي است مي‌توان به ماليات بر ارث اشاره كرد.

ميزان ماليات بر ارث با توجه به نوع دارايي و هم‌چنين طبقه وراث، محاسبه و ارزيابي خواهد شد. اين عامل به اين معنا است كه لازم است در ابتدا ارزش كل دارايي‌هاي متوفي و تعداد آن‌ها مشخص شود و سپس با كسر هزينه‌ها و بدهي‌هاي وي، سهم هركدام از وارثان پرداخت گردد. طبقه‌بندي وراث از نظر قانوني و هم‌چنين اموال و دارايي‌هاي مشمول ماليات بر ارث، از ديگر مباحث ارائه‌ شده در اين مقاله بود.

ما در اين مقاله به اين نكته اشاره كرديم كه تمامي ارثيه به‌ جاي‌ مانده از متوفي كه در ايران و يا خارج از ايران، اعم از اموال منقول يا غير منقول و مطالبات و بدهي‌هاي قابل وصول حقوق مالي پس‌ از كم كردن هزينه‌هاي مربوط به كفن و دفن متوفي در حدود شرعي و عرفي، مشمول ماليات بر ارث خواهند بود. اين در حالي است كه وجوه بازنشستگي و وظيفه، پس‌انداز و غيره متوفي مشمول ماليات ارث نخواهند شد.

محاسبه نرخ ماليات ارث با در نظر گرفتن طبقه وراث، از ديگر مباحث ارائه‌شده در اين نوشتار بود. هم‌چنين به اين‌ موضوع پرداختيم كه وراث وظيفه دارند مطابق با ماده ۲۶ قانون ماليات‌هاي مستقيم به‌ صورت فردي و يا جمعي و يا از طريق نماينده و يا ولي، ظرف مدت‌زمان يك سال پس‌ از تاريخ فوت متوفي، اظهار نامه ماليات بر ارث را تهيه كنند كه شامل تمامي دارايي‌هاي متوفي، مطالبات و بدهي‌ها و غيره است و سپس آن را با مدارك مورد نياز به سازمان امور مالياتي كشور تحويل دهند. از اين مدت، ۶ ماه فرصت پرداخت ماليات بر ارث را خواهند داشت، در غير اين صورت، مشمول جرائمي خواهند شد.

اگر هنوز در مورد ماليات بر ارث، استعلام گواهي ماليات بر ارث و اينكه ماليات بر ارث چند درصد است سوال داريد در قسمت كامنت‌ها بپرسيد تا مشاورين متخصص آقاي ماليات پاسخگو شما باشند.